Ultrasəs müayinəsi

mitri.az

Ultrasəs müayinəsi (USM) – ultrasəs dalğaları vasitəsi ilə orqanizm toxumalarının müayinəsidir. Tənzimçi dalğalar əmələ gətirir və dalğalar toxumaların daxilinə nüfuz edir. Orqanlar və toxumalardan keçdikdə ultrasəs əks etdirilir. Bu tərəddüdləri tənzimçidə xüsusi qurğu təsbit edir və təsvirə çevirir. Nəticəsində həkimin monitorunda toxumanın və ya orqanın kəsikdə olan təsviri əmələ gəlir. İnstitutda, ultrasəs müayinəsinin keçirilməsi üçün geniş imkanlar vardır. Beş aparat, bir çox müxtəlif tənzimçi mövcuddur.
Exo-kardioloji müayinənin keçirilməsi üçün, əzələ-skelet təsvirin alınması üçün, daxili orqanların patologiyasının aşkar edilməsi üçün, damarların və damar divarının patologiyasının Dopler müayinəsi vasitəsi ilə aşkar edilməsi üçün, uzaqlaşdırılmış yerdə müayinə üçün – müdaxilələr və manipulyasiyalar halında, ixtisaslaşdırılmış aparatlardan istifadə, nəticələrin yüksək dəqiqliyinə və prosedurların müvəffəqiyyətinə nail olmağa imkan verir.

mitri.az Exokardioqrafiya (ExoKQ) - ürəyin və onun klapan aparatının morfoloji və funksional dəyişikliklərini tədqiq edən ultrasəs diaqnostikası metodudur. ExoKQ - ürək-damar xəstəliklərinin (ÜDX) diaqnostikasının ən istifadə edilən metodudur. Bizim avadanlığımız, real vaxtın 2D və 3D rejimlərində çox yüksək məkan (‹1 mm) və zaman (>100 kadr/s) həlli ilə ürəyin quruluşunu ətraflı tədqiq etməyə imkan verir. ExoKQ zərərli ionlaşdıran şüanın təsiri ilə bağlı deyil. Nisbətən aşağı qiymət və yüksək diaqnostik dəyər sayəsində ExoKQ kardiologiyada vizualizasiya metodikaları sırasında birinci yeri tutur.
Doppleroqrafiya qanın hərəkətinin və ürək əzələsinin hərəkətinin sürətinin istənilən nöqtədə təyin etmək imkanını verir, qazanılmış klapan və anadangəlmə qüsurlar halında qan axımını, həmçinin işemiya və ya kardiomiopatiyalar zamanı miokardın hərəkətini və deformasiyasını qiymətləndirməyə imkan verir. Adətən Dopler tezlik yerdəyişməsi insan qulağının qavradığı diapazon həddindədir və səs şəklində exokardioqrafla təkrar səsləndirilə bilər.
ExoKQ-da son nailiyyətlər - yükləmə sınaqları zamanı istifadəsidir, bu da hal-hazırda bizim institutumuzda istifadə üçün əlçatandır, xüsusilə miokardın işemiyasının aşkarlanması üçün və ürəyin sağ və sol kameralarının kontrastlaşması zamanı.
mitri.az Qarın boşluğunun ultrasəs müayinəsinin gedişatında qaraciyər, dalaq, mədəaltı vəzi, retroperitoneal boşluq, öd kisəsi və böyrəklər tədqiq olunur, həmçinin bağırsaqlar, mədənin divarı, limfatik düyünlər və iri damarlara baxılır, orqanların ölçüsü, yerləşməsi və forması, divarların qalınlığı və toxumaların strukturu təyin edilir. Ultrasəs müayinəsi erkən mərhələdə xəstəliyi aşkar etməyə və vaxtında müalicəyə başlamağa imkan yaradır. Qarın boşluğunun orqanlarının ultrasəs müayinəsinin keçirilməsi üçün həkimə nə vaxt müraciət etmək lazımdır?
  • qarın boşluğunda, qarının yuxarı hissəsində ağrı;
  • öd kisəsinin işində pozuntu;
  • mədədə, sağ qabırğaaltı sahəsində ağırlıq hissi, ağızda acılıq;
  • belin travmaları, əhatə edən xarakterli ağrılar;
  • limfatik düyünlərin, qaraciyərin və dalağın böyüməsi;
  • qarın boşluğuna yad cisimin düşməsi;
  • arıqlama, bəlli səbəb olmadan temperaturun yüksəlməsi, zəiflik;
  • sidik daçı və öd daşı xəstəliyi.
Qarın boşluğunun USM-si nəyi aşkar edə bilər?
  • qaraciyərin patologiyaları: hepatit, kistalar, yollarda daşlar, şişlər;
  • xolesistit, öd kisəsində daşlar;
  • dalağın böyüməsi və qeyri-adi inkişafı, şişlər;
  • pankreatit, mədəaltı vəzinin şişləri;
  • böyrəklərdə “qum” və daşlar, pielonefrit, hidronefroz, şişlər və böyrəklərin kistaları;
  • portal hipertenziya;
  • qarın aortasın xəstəliyin yayılması;
  • assit;
  • sərbəst qazın mövcudluğu;
  • elastoqrafiya ilə qaraciyərin sirrozu;
  • appendisit və s.
Qarın boşluğunun USM-nə necə hazırlaşmaq lazımdır? ЗProsedura üç gün qalmış pəhrizə riayət edin. Rasiondan qara çörəyi, noxudu, paxlanı, süd məhsullarını, şəkəri, konfetləri, konservləri, çiy meyvələri və tərəvəzləri, şirələri və qazlı içkilər çıxarın. Bu günlərdə qarabaşaq və arpa sıyıqlarını, quş əti, mal əti, yağsız balıq və pendir, qaynadılmış yeməklər yemək olar. Gündə 4-5 dəfə kiçik porsiyalarla yeyin. Müayinəyə qədər bir gün əvvəl aktivləşdirilmiş kömürün 1-2 həbi və ya qidanın hər qəbulundan sonra “Mezim”in bir həbini qəbul edin. Qarın boşluğu orqanlarının ultrasəs müayinəsindən əvvəl 7-10 saat ərzində yemək olmaz. Əgər siz müayinədən səhər saatlarında keçirsinizsə, düzgün nəticələri almaq üçün, səhər yeməyi yeməyin, maye və dərman qəbul etməyin. Prosedurdan əvvəl saqqız çeynəmək və ya nabat sormaq tövsiyə edilmir. Prosedur necə keçir? Siz, arxasıüstə taxta uzanırsınız. Qarının üzərinə şəffaf gel vurulacaq. Gelin sayəsində tənzimçi ilə dəri arasında sıx əlaqə təmin olunur. Bundan sonra tənzimçinin köməyi ilə həkim müayinəsi başlayır. Prosedur nə qədər davam edir? Qarın boşluğunun ultrasəs müayinəsi 15-20 dəqiqə davam edir.
mitri.az Ultrasəs dalğaları yumşaq toxumalara nüfuz edir və onlardan əks etdirilir. Toxumaların sıxlığından asılı olaraq, ultrasəs fərqli şəkildə əks olunur. Xüsusi tənzimçi bu dalğaları fiksasiya edir və təsvirə çevirir. Nəticədə həkim toxumaların təsvirini monitorda kəsikdə görür. Düzgün diaqnoz qoymaq üçün, institutun həkimləri, yumşaq toxumaların ultrasəs müayinəsini digər diaqnostika metodları ilə birlikdə keçirirlər. Müayinə erkən mərhələdə xəstəliyi aşkar etməyə və vaxtında müalicəyə başlamağa imkan verir. Yumşaq toxumaların ultrasəs müayinəsini hansı hallarda keçirirlər?
  • güclü zədədən sonra və ya bəlli səbəb olmadan yumşaq toxumalarda ağrılar;
  • yumşaq toxumalarda iltihab;
  • zədələr, dartılmalar, çıxıqlar;
  • ayrı-ayrı əzələlərin və ya əzələlər qruplarının kiçilməsi və ya böyüməsi;
  • bəlli səbəb olmadan əmələ gəlmiş şişlər;
  • yumşaq toxumaların qarşıdakı əməliyyatı.
Yumşaq toxumaların USM-si nəyi aşkar edə bilər? Müayinənin köməyi ilə həkim aşağıdakıları müəyyən edir:
  • osteoartrit, revmatoid artrit;
  • fəqərələrarası qrıja;
  • şişəbənzər törəmələr: giqromalar, hemangiomalar, ateromalar;
  • abseslər və ya toxumaların irinli iltihabları;
  • hematomalar;
  • miozitlər;
  • birləşdirici toxumanın xəstəlikləri;
  • limfostaz.
Yumşaq toxumaların ultrasəs müayinəsinə necə hazırlaşmaq lazımdır?
Yumşaq toxumaların ultrasəs müayinəsi hazırlıq tələb etmir.
Prosedur necə keçir? Pasiyent taxtın üzərinə oturur və ya uzanır. Həkim, müayinə olunacaq nahiyəyə gel sürtür. Gel dəri ilə tənzimçinin təmasını və ultrasəs dalğalarının ötürülməsini yaxşılaşdırır. Həkim tənzimçini hərəkət etdirir və monitorda informasiyanı təhlil edir. Prosedur nə qədər davam edir?
Yumşaq toxumaların ultrasəs müayinəsi 15 – 20 dəqiqə davam edir.
mitri.az İnstitutda ultrasəs müayinə üzrə təcrübəli mütəxəssislər işləyirlər. Prosedur gedişatında həkim daxili və xarici meniskləri, budun düz əzələsinin vətərini, diz qapağını, yan bağlarını, baldır və böyük qamış sümüklərinin oynaq səthlərinin və gialin qığırdağının müayinə edir. Ultrasəs skaneri, 3T və iFlow texnologiyalarının sayəsində yumşaq toxumaları və diz oynağının damarlarını aydın əks etdirir. Düzgün diaqnoz qoymaq üçün, institutun həkimləri, ultrasəs müayinəni digər diaqnostika metodları ilə birlikdə keçirirlər. Müayinə erkən mərhələdə xəstəliyi aşkar etməyə və vaxtında müalicəyə başlamağa imkan verir. Həkimlər aşağıdakı simptomlar halında oynaqların ultrasəs müayinəsindən keçməyi məsləhət görürlər:
  • hərəkət və dinclik vəziyyətində oynaqlar sahəsində ağrı və şiş, əzələlərdə ağrılar;
  • çevikliyin məhdudiyyəti;
  • oynaqların səhər saatlarında tutulması;
  • oynağın ölçüsünün artması.
  • oynağın qarşıdakı əməliyyatı.
Oynaqlar, əməliyyatdan, Laym xəstəliyi keçirildikdən, travmalar və onların nəticələrindən sonra müayinə olunur. Oynaqların ultrasəs müayinəsini 50 yaşdan yuxarı, artıq çəkili və ya endokrin xəstəlikləri olan insanlara keçmək məsləhət görülür. Mütəxəssislər dizdə güclü ağrılar, hərəkət zamanı xırtıltı, zədələr, dizin iltihabı, bağların və menisklərin travmasına şübhə olduqda, oynaq sümüklərinin şişləri halında diz oynaqlarının ultrasəs müayinəsinı keçməyi məsləhət görürlər.
Oynaqların ultrasəs müayinəsini nəyi aşkar edə bilər?
  • Ultrasəs müayinənin köməyi ilə həkim hematomaları, qırılmaları, artritləri və artrozları, şişləri aşkar edir.
  • Çanaq-bud oynağının müayinəsi, podaqra, periartrit, bursit, budun ayırılmasının pozulması, revmatoid artrit, Reyter xəstəliyi zamanı artropatiya, oynağın sinovial qişasının iltihabı, koksartroz, bud sümüyünün başının nekrozunu müəyyən edir.
  • Dizin ultrasəs müayinəsinin köməyi ilə həkim meniskin travmalarını, bağların zədələnmələrini, bursit, dizaltı sahədə Bekker kistasını, qonartroz, sümüklərin böyüməsini, oynağın sinovial qişasının iltihabını diaqnoz qoyur.
  • Ayaq oynaqlarının ultrasəs müayinəsi əzələlərin, bağların və vətərlərin qırılmasını və dartılmasını, şişlərin və hematomaların xarakterini göstərir.
Oynaqların xəstəliklərinin ilk simptomları meydana çıxan zaman diaqnostikaya getməyi məsləhət görürük. Bu, xəstəliyi erkən mərhələdə aşkar etməyə və vaxtında müalicəyə başlamağa imkan verir.
Prosedur necə keçir?
Oynaqların müayinəsi zamanı pasiyent taxta oturur və ya uzanır. Həkim, müayinə edəcəyi zonaya gel sürtür. Gel aparatın tənzimçisinin və dərinin arasında təması yaxşılaşdırır. Mütəxəssis, tənzimçini lazımi sahə üzə hərəkət etdirir və oynağı müayinə edir.
Diz oynağının müayinəsi zamanı pasiyent taxta kürəyi üstə uzanır. Həkim, tənzimçi ilə dərinin arasında sıx təmas yaratmaq üçün dizin üzərinə gel sürtür. Bundan sonra tənzimçinin köməyi ilə həkim diz oynağının ön və yan səthlərini müayinə edir. Sonra pasiyent üzü üstə çevrilir və mütəxəssis dizin arxa səthini müayinə edir.
Prosedur nə qədər davam edir?
Oynağın ultrasəs müayinəsi, bir qayda olaraq, 15 – 20 dəqiqə davam edir.
mitri.az Qadınlarda kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsi zamanı həkim, sidik kisəsi, yumurtalıqları, uşaqlıq boşluğunu və boynunu, uşaqlıq borularını yoxlayır. Mütəxəssis uşaqlığa nisbətdə yumurtalıqların vəziyyətini, follikulların və sarı cisimin ölçüsünü müəyyən edir. Müayinə, hamiləlik zamanı dölün vəziyyətini və inkişafını izləməyə, əməliyyatdan və ya abortdan sonra uşaqlığın vəziyyətini kömək edir.
Kişilərdə kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsi zamanı həkim, sidik kisəsinin, toxum kisəciklərinin, prostat vəzin vəziyyətini qiymətləndirir. Mütəxəssis orqanların ölçüsünü, yerləşməsini və formasını, damarların diametrini, divarların qalınlığını, toxumaların strukturunu, damarlarda qan axımının sürətini müəyyən edir.
Düzgün diaqnozu qoymaq üçün, institutun həkimləri, ultrasəs müayinəni digər diaqnostika metodları ilə birlikdə keçirirlər. Müayinə, xəstəliyi erkən mərhələdə aşkar etməyə və vaxtında müalicəyə başlamağa imkan verir. Kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsinin növləri aşağıdakılardır:
Trans-abdominal. Kişilərdə və qadınlarda keçirilir. Kiçik çanaq orqanları, ön qarın divarı vasitəsilə ultrasəs tənzimçisi ilə müayinə olunur. Sidik kisəsi dolu olmalıdır. Trans-vaginal. Vaginal tənzimçinin köməyi ilə qadınlarda keçirilir. Tənzimçinin skan etmənin yüksək tezlikləri vardır. Trans-vaginal USM, trans-abdominal USM ilə müqayisədə, daha dəqiq təsvir təmin edir, həkim strukturların xırda detallarını izləyə bilər. Müayinənin bu növü, fertillik ilə problemlər olduqda istifadə edilir. Sidik kisəsi boş olmalıdır. Kiçik çanaq orqanlarının trans-vaginal USM-si bakirə qızlarda və ginekoloji əməliyyatlardan sonra qadınlarda keçirmək olmaz.
Trans-rektal. Rektal tənzimçi vasitəsi ilə keçirilir. Tənzimçi, prostat vəzinin kip birləşdiyi düz bağırsağa daxil edilir. Trans-rektal USM, trans-abdominal USM göstərmədiyi xırda kistaları, mikro-abssessləri, daşları aşkar edir. Kiçik çanaq orqanlarının trans-rektal USM-si, düz bağırsaq üzərində əməliyyat keçirmiş, babasilin kəskin mərhələsi olan, sfinkterin xroniki çatları və bağırsaqların keçilməzliyi olan pasiyentlərdə keçirilməməlidir.
Kiçik çanaq orqanlarınınUSM-si nə vaxt keçirilməlidir
Qadınlara qarının aşağı hissəsində ağrılar, qan axmalar, menstruasiya tsiklinin pozulması, uşaqlığın miomasına, endometrioza, iltihaba şübhə halında kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsini keçmək lazımdır. Müayinə kontraseptivlərin seçimi üçün, süd vəzilərinin xəstəlikləri, ehtimal olunan hamiləlik zamanı, abortdan əvvəl və sonra keçirilir. Ultrasəs müayinə yumurtalığın kistalarını və digər xəstəlikləri erkən mərhələdə müəyyən etməyə kömək edir.
Kişilər, tez-tez və ya ağrılı sidik ifrazı, qarında ağrılar, böyrək sancısı, sidikdə qanın qatışıqları hallarında ultrasəs müayinədən keçməlidirlər. Hətta əgər sizi ağrılar narahat etmirsə belə, kiçik çanaq orqanlarını ən azı ildə bir dəfə yoxlamağı məsləhət görürük. Kiçik çanaq USM-si nəyi aşkar edə bilər?
Müayinənin köməyi ilə həkim aşağıdakı xəstəliklərin diaqnozunu qoyur:
  • yumurtalıqların kistaları;
  • uşaqlıq fibroidləri;
  • kiçik çanaq boşluğunda şişlər;
  • yumurtalıqların, uşaqlığın və ya prostat vəzisinin xərçəngi;
  • poliplər;
  • böyrəklərdə daşlar;
  • sidikqovucu yolların xəstəlikləri.
Kiçik çanaq USM-nə necə hazırlaşmaq lazımdır?
Trans-abdominal USM-dən əvvəl 2-3 gün pəhriz saxlamaq lazımdır. Qara çörək, süd məhsulları, tərəvəz və meyvə yeməyin, qazlı və alkoqollu içkilər, şirələr içməyin. Yeməkdən sonra hər dəfə “Festal” və ya “Mezim” həbi qəbul edin. Müayinə ac qarına, qida qəbulundan ən azı 6 saat sonra keçirilir. Müayinəyə 2-3 saat qalmış bir litr su için və ultrasəs müayinəyə qədər sidik kisəsi boşaltmayın. Trans-abdominal USM qadınlarda tsiklin 5-6-cı günündə keçirilir.
Trans-rektal USM-dən qabaq, trans-abdominal USM-nə hazırlaşmada olduğu kimi, 2 – 3 gün pəhriz saxlamaq lazımdır. Müayinədən səhər acqarına keçmək daha yaxşıdır. Bir gün əvvəl son qida qəbulu axşam saat 6-da olmalıdır. Yuxudan əvvəl təmizləyici imalə etmək lazımdır. Trans-rektal USM sidik kisəsinin dolu olduğu halda keçirilir: müayinəyə bir saat qalmış 3 - 4 stəkan su için və tualetə getməyin.
Trans-vaginaln müayinə hazırlıq tələb etmir.
Prosedur necə keçir?
Trans-abdominal USM zamanı pasiyent taxta kürək üstə uzanır. Qarın nahiyəsinə gel vurulur ki, bu da ultrasəs dalğalarının ötürülməsini yaxşılaşdırır. Həkim tənzimçini hərəkət etdirir və lazımi orqanları müayinə edir.
Trans-rektal və ya trans-vaginal müayinə zamanı pasiyent taxta uzanır. Həkim tənzimçinin üzərinə prezervativ çəkir, gel vurur və düz bağırsağa və ya uşaqlıq yolunun boşluğuna tənzimçini ehtiyatla daxil edir.
Prosedur nə qədər davam edir?
Kiçik çanağın USM-si 15 - 25 dəqiqə ərzində keçirilir.
mitri.az Aşağı ətrafların damarlarının ultrasəs müayinəsi - damarları qrafik şəkildə göstərməyə və onların vəziyyətinin parametrlərini qiymətləndirməyə imkan verən bir metoddur. Qan axınının xarakteristikalarını təhlil etmək üçün, ultrasəs dalğasının, qanın hərəkət edən formalı elementlərindən əks etmə zamanı, təsviri vizualizasiya etmək xüsusiyyəti istifadə olunur. Bu metodika doplerometriya ya dopleroqrafiya adlanır.
Bizim institutumuzda istifadə edilən avadanlıq, aşağı ətrafların bütün boyu üzrə damarlarının bütöv fasiləsiz şəkilinin tərtib edilməsinə imkan verir. Bu halda, həm real vaxt rejimi, həm də refleksivliyini, sürəti və turbulentliyi nəzərə alınaraq qan axınının Dopler müayinəsi istifadə olunur.
Həkimlər, aşağıdakı simptomlar halında aşağı ətrafların damarlarının ultrasəs müayinəsindən keçməyi məsləhət görürlər:
  • ayaqların şişləri, xüsusilə axşama doğru əmələ gələn şişlər;
  • damarların varikoz genişlənməsi təxmini görünür;
  • ayaqlarda qıcolmalar;
  • əgər hamiləlik, ayaqlarda damarların genişlənilməsi, şişlərlə, ağrılarla ilə ağırlaşıbsa;
  • ayaqda ağrılar, xüsusilə yerli və ya ümumi temperaturun yüksəlməsi zamanı;
  • aşaq dərisinin rənginin dəyişilməsi.
  • aşağı ətrafların trofik yaraları.
  • şəkərli diabeti zamanı;
  • əgər siz, hər hansı bir səbəbdən yaranmış yüksək arterial təzyiqdən əziyyət çəkirsinizsə;
  • əgər yerimə ayaqlarda ağrı ilə müşayiət olunursa;
  • ayaqlarda gecə ağrıları halında, xüsusilə ayaqlar, onları çarpayıdan aşağı endirən zaman yüngülləşəndə;
  • əgər siz artıq çəkidən əziyyət çəkirsinizsə;
  • siqaret çəkmə halında;
  • əgər ayaqlar hətta ətraf mühitin temperaturu normal olduğu halda tez-tez donursa;
  • anamnezdə miokard infarktı;
  • ayaqların damarlarında keçirdilmiş əməliyyatlar;
  • qanda xolesterinin yüksək səviyyəsi;
  • 50 yaşdan yuxarı insanlarda endokrin xəstəlikləri olduğu halda.
Aşağı ətrafların damarlarının ultrasəs müayinəsinə necə hazırlaşmaq lazımdır?
Aşağı ətrafların damarlarının ultrasəs müayinəsinə hazırlıq, xüsusi pəhriz və ya arteriyalarınız və ya damarlarınızın müalicə etdiyiniz preparatların ləğvini tələb etmir. Əgər siz sıxan paltar geyinirsinizsə, o zaman müayinə müddətinə onu çıxarmalı olacaqsınız.
Prosedur necə keçir?
Damarların müayinəsi əvvəlcə uzanan vəziyyətdə, ayaqların dizlərdə bükülmüş vəziyyətində aparılır. Sonra həkim pasiyentin damarlarına şaquli vəziyyətdə mütləq baxmalıdır. Müayinəyə başlamazdan əvvəl, ayaqlara bir az xüsusi gel vurulur ki, bu da bilavasitə tənzimçinin altına havanın düşməsi ilə bağlı maneələrin aradan qaldırması üçün nəzərdə tutulub. Gel aparatın tənzimçisi ilə və dəri arasında təması yaxşılaşdırır. Mütəxəssis damarların istiqamətinin boyunca tənzimçini hərəkət etdirir və aşağı ətrafların qan təchizatını müayinə edir, prosedur zamanı o, həmçinin damarların yerləşməsinin dərinliyindən və onun detallaşdırılmasının lazımi dərəcəsindən asılı olaraq, ultrasəs şüasının tezliyini əl ilə tənzimləyir. Əksər hallarda 6-12 meqahers arasında tezlik istifadə olunur. Dərin damarlar aşağı tezlikli tənzimçilərlə müayinə edilir.
Prosedur nə qədər davam edir?
Oynağın ultrasəs müayinəsi, bir qayda olaraq, 20 – 40 dəqiqə davam edir.
mitri.az Normal qalxanabənzər vəzi adətən qadınlarda 18 ml həcmə, kişilərdə isə 25 ml həcmdə olur. Əlbəttə, qalxanabənzər vəzinin bu ölçüləri mütləq deyil və bir az tərəddüd edə bilər. Vəzinin ölçüləri normal olub-olmadığı barədə konkret rəyi, USM prosedurunu yerinə yetirən həkim və ya müalicə edən endokrinoloq verir. Ölçülərdən başqa, həkimi həmçinin vəzinin toxumalarının vəziyyəti maraqlandırır. Normal qalxanabənzər vəzi mənbəsiz və bərkişməsiz bərabər, həmcins struktura malikdir. Beləliklə, qalxanabənzər vəzinin ultrasəs müayinəsi orqanın ölçülərini göstərir, onun konturlarını, sərhədlərini, struktur pozuntularının (bərkişmələr, kistalar, adenomalar) mövcudluğu göstərir. USM aparatı qalxanabənzər vəzidə ən cüzi dəyişiklikləri və ya törəmələri aşkar etmək qabiliyyətindədir. 1-2 mm ölçüdə olan kiçik düyünlər və ya mənbələr artıq aşkar olunacaq. Qalxanabənzər vəzinin ultrasəs müayinəsinin göstəriciləri - orqanın həcmini müəyyən etməyə imkan verən uzunluq, en, hündürlük parametrləridir. Exogenlik, daha doğrusu bu parametrin bərabərliyi əhəmiyyətli göstəricidir. Vəzi strukturunun müxtəlif cinsliliyi ultrasəs siqnalının qeyri-bərabərliyində əks olunur. Yəni, müxtəlif exogenliyə malik olan sahələr qalxanabənzər vəzinin toxumalarında qeyri-normal dəyişiklikləri göstərir. Həkimlər aşağıdakı simptomlar halında qalxanabənzər vəzinin ultrasəs müayinəsinı keçməyi məsləhət görürlər:
  • boyun nahiyəsində əl ilə yoxlanan və ya gözlə görünən həcmli törəmənin əmələ gəlməsi;
  • boyunun ön səthi üzrə bərkişmələrin əmələ gəlməsi;
  • boyunun ön və ya yan səthi üzrə ağrının əmələ gəlməsi;
  • boyunun ön və ya yan səthi üzrə dərisində qızartının və ya şişin əmələ gəlməsi;
  • səsin boğuqluğu, nəfəsin çətinləşməsi, udqunmada (qida və ya su qəbul edərkən) çətinliklər;
  • əllərin titrəməsi (tremor);
  • sürətli və ya ləng nəbz;
  • ürəyin işində pasiyentin hiss etdiyi pozğunluqların yaranması (və ya EKQ keçirilməsi zamanı aritmiyanın qeyd edilməsi zamanı);
  • bədənin ümumi şişmiş halda olması;
  • qızdırma, tərlilik və ya əksinə üşümə hissinin yaranması;
  • saçların həddindən artıq tökülmısi, dırnaqların lay-lay qırılması;
  • yuxuculluq, həvəssizlik, yorulma və ya əsəbilik, tez qıcıqlanma.
Qalxanabənzər vəzinin ultrasəs müayinəsini nəyi aşkar edə bilər?
  • Vəzinin ölçüləri.
  • Onun strukturunun həmcinsliyi və ya müxtəlif cinsliliyi.
  • Düyünlərin forması.
  • Şişin mövcudluğu.
Prosedur necə keçir?
Əgər siz hər hansı səbəblərdən müayinə keçməyə qorxursunuzsa, bizim mütəxəssisimizə zəng edin. Onlar müayinənin ncə keçəcəyi barədə sizə məlumat verəcəklər, bütün nüansları dəqiqləşdirəcəklər. Telefon rejimində siz qalxanabənzər vəzinin ultrasəs müayinəsinin qiymətini və sizi maraqlandıran digər məsələləri öyrənə biləcəksiniz.
Prosedur, uzanıqlı vəziyyətdə keçirilir, pasiyent başını arxaya əyərək arxasıüstə uzanır, çiyin qurşağının altında ona xüsusi yastıq qoyurlar. Əgər onurğanın boyun bölməsində problemlər varsa və ya fiziki vəziyyət ona uzanaraq lazımi vəziyyəti almağa imkan vermirsə, o zaman ultrasəs tədqiqatını oturaraq keçirmək olar. Həkim xüsusi tənzimçiyə gel sürtür və boyunun yan, ön səthinin yoxlayır.
Prosedur nə qədər davam edir?
Qalxanabənzər vəzinin ultrasəs müayinəsi, bir qayda olaraq, 15 - 20 dəqiqə davam edir.
Nəticələr nə vaxt məlum olacaq?
Tədqiqatın nəticələri tədqiqatdan dərhal sonra hazırdır. Bizim institutumuzda sizə sadəcə rəqəmlər və qısa rəydən ibarət protokol verməklə məhdudlaşmayacaqlar. Biz, eyni zamanda endokrinoloqun konsultasiyasını keçirə bilərik. Alınmış məlumatlara əsaslanaraq, o, tədqiqatın qiymətləndirilməsini keçirəcək, sonra isə müalicənin sonrakı taktikasını təsvir edəcək.
mitri.az 1-ci rübün skrininqi – hamilələrə 10-cu həftədən 14-cü həftəyə qədər keçirilən müayinədir. İki müşahidədən birincisi olaraq, skriniq, dölün sağlamlıq dərəcəsini böyük dəqiqliklə müəyyən etməyə imkan verir.
Hamiləlik zamanı sonrakı tədqiqat bütün qadınlar üçün, onların birinci ultrasəs müayinəsinin nəticələrinin təsdiqi və ya təkzibi üçün, həmçinin kəskin problemlər çıxdığı hallarda keçirilir.
Müayinə hamiləliyin normal axınına nəzarət etməyə, sapmaları və ağırlaşmaları aşkar etməyə, dölün inkişafını izləməyə imkan verir.
USM-skrininq kimin üçün keçirilməlidir?
  • uşağın atası ilə qohumluq əlaqələrində olan hamilələr.
  • 2 və ya daha çox qeyri-iradi abort (vaxtından əvvəl doğuş) keçirmiş qadınlar.
  • inkişafsız hamiləlik və ya ölü doğum.
  • əgər qadın hamiləlik zamanı virus və ya bakterial xəstəliyi keçirmişsə.
  • əgər cütlüyün artıq Patau, Daun və ya başqa sindromlu uşaqları varsa.
  • hamiləlik zamanı tətbiq olunmamalı preparatlarla müalicə epizodunun mövcudluğu.
  • genetik patologiyalardan əziyyət çəkən qohumların olması.
  • hamilənin yaşının 35-dən çox olması.
  • hər iki gələcək valideyn xəstə dölün doğulması ehtimalını yoxlamaq istəyir.
Hamiləlik zamanı birinci USM-skrininqdə nə araşdırılır?
  • embrionun uzunluğu qiymətləndirilir (bu, təpə-büzdüm ölçüsü (CRL) adlanır).
  • başın ölçüləri (çevrəsi, biparietal diametr, alından ənsəyə qədər məsafə).
  • beyinin yarımkürələrinin simmetrikliyi, bu müddətdə onun mütləq olan bəzi strukturlarının mövcudluğu.
  • uzun boruşəkilli sümüklər, çiyinlər, oma, bazu önü və baldır sümüklərinin uzunluğu ölçülür.
  • mədə və ürək lazımi yerlərdə yerləşib-yerləşmədiyi.
  • ürəyin və onlara əsaslanan damarların ölçüləri.
  • qarının ölçüləri.
Hamiləlik zamanı ikinci USM-skrininqdə nə araşdırılır?
Hamiləlik zamanı ikinci USM-skrininqə əsasən, dölün inkişafının qüsurlarının olub-olmaması barədə nəticə çıxarılır.
  • embrionun inkişafı qiymətləndirilir (bu, təpə-büzdüm ölçüsü (CRL) adlanır).
  • hər iki tərəfdən eyni adlı sümüklərin uzunluqları qiymətləndirir.
  • başın çevrəsi, döş qəfəsi.
  • beyinin yarımkürələrinin simmetrikliyi, bu müddətdə onun mütləq olan bəzi strukturlarının mövcudluğu.
  • inkişafın mütənasibliyi və beyinin və beyinciyin mədəciklərinin hamiləliyinin müddətinə uyğunluğu;
  • inkişaf və hamiləliyin müddətinə uyğunluq
  • onurğa üz strukturları fas və profil
  • burun-dodaq üçbucağı və göz yuvası
  • mədəciklər, ürəyin ürək qulaqcıqları, iri damarlar (ürək-damar sisteminin inkişafında anomaliyanın olub-olmaması)
  • uzun boruşəkilli sümüklər, çiyinlər, oma, bazu önü və baldır sümüklərinin uzunluğu ölçülür.
  • mədə, bağırsaqlar, böyrəklər və sidik kisəsi inkişafın lazımi mərhələsində və bunun üçün müəyyən edilmiş yerlərdə olub-olmaması.
İkinci prenatal müayinə nəyi göstərir:
  • ciftin yerləşməsi, ciftin qalınlığını, ciftin strukturu və yetkinlik dərəcəsi
  • göbəkbağıda damarların miqdarı
  • amniotik mayenin miqdarı
  • uşaqlıq boynunun və divarlarının vəziyyəti
  • uşaqlıq borularının vəziyyəti.
  • qarının ölçüləri.
USM-skrininq hansı patologiyaları aşkar edir?
  • MSS (mərkəzi sinir sistemi) – sinir borusunun rüşeyminin patologiyaları;
  • Patau sindromu;
  • omfalosele – göbək yırtığıdır, ki bu halda, daxili orqanların müxtəlif miqdarı qarın boşluğundan kənardır, dərinin üstündə qrıja kisəsindədir;
  • Daun sindromu;
  • triploidiya (ikiqatın əvəzinə xromosomların üç qat yığımı);
  • Edvards sindromu.
  • Smit-Opits sindromu.
  • de Lanqe sindromu

Hamiləlik zamanı müayinəyə necə hazırlaşmaq lazımıdır?
Nəzərə alın ki, birinci rübün skrininqi zamanı, bir qayda olaraq, biokimyəvi analiz üçün damardan qanın paralel götürülməsi icra edilir: Əvvəlcə USM yerinə yetirilir.
Əgər bu transvaginal olaraq keçiriləcəksə, o zaman hazırlıq tələb olunmur.
Əgər müayinə abdominal üsulu ilə keçirilirsə, o zaman, sidik kisəsi dolu olmalıdır. Bunun üçün müayinədən yarım saat əvvəl yarım litr su içmək lazımdır. Bu arada, hamiləlik zamanı ikinci skrininq transabdominal olaraq keçirilir, lakin hazırlıq tələb etmir.
Əgər siz həmçinin ultrasəs diaqnostikasının keçirilməsini planlaşdırırsınızsa, siz, yağlı və qızardılmış qidanı rasiondan tamamilə çıxarmalısınız (müayinəyə 1-3 gün qalmış), müayinədən əvvəl səhər tualetə getməli, sonra isə 2-3 saat ərzində tualetə getməməli və ya prosedura bir saat qalmış yarım litr su içməlisiniz.
Müayinə necə keçirilir?
Hamiləlik zamanı USM-skrininq həm vaginal, həm də qarın vasitəsilə yerinə yetirilə bilər. Adətən USM-skrininq transvaginal üsulla yerinə yetirilir. Birinci skrininq USM-nin yerinə yetirilməsi üşün siz, qurşaqdan aşağı soyunmalı, taxta uzanmalı və ayaqlarınızı qatlamalısınız. Üzərində prezervativ olan xüsusi nazik tənzimçini həkim sizin uşaqlıq yoluna çox ehtiyatla daxil edəcək, müayinə zamanı onu bir az hərəkətə gətirəcək. Bu ağrılı deyil, lakin müayinədən sonra həmin və ya aşağıdakı gün siz bezin üzərində az miqdarda qan ifrazını aşkar edə bilərsiniz. Tənzimçi vasitəsilə transabdominal skrininq zamanı siz ya qurşağa qədər soyunursunuz və ya, müayinə üçün qarını açmaq üçün sadəcə paltarınızı azca qaldırırsınız. Bu kimi 1 rübün USM-skriniqi zamanı tənzimçi, heç bir ağrı və ya diskomforta səbəb olmadan qarının üzərində hərəkət edəcək.
  • Təhlükəsizlik. Ultrasəs müayinə zamanı orqanizm zərərli radioaktiv şüalanma almır, buna görə prosedur sağlamlıq üçün təhlükəsizdir. Müayinə hamilə qadınlar, südəmər uşaqlar, təzə doğulan körpələr üçün keçirilə bilər.
  • Ağrısızlıq.Prosedur ağrıya və diskomforta səbəb olmur.
  • Mümkünlük. Ultrasəs müayinə, kompüter və ya maqnit-rezonans tomoqrafiyasından daha ucuzdur.
  • Yaxşı görüntü.Aparatda oynaqlar, damarlar və əhatə edən toxumalar aydın görünür.
  • Kənar təsir yoxdur.
  • Müayinə dəfələrlə keçirilə bilər..
Həkimlər, kəskin infeksiyalar və dəri xəstəlikləri, iri ölçülü yaralar olduğu zaman ultrasəs müayinədən keçməyi məsləhət görmürlər, çünki onlar tənzimçinin dəri ilə sıx təmasına imkan vermir.
Nəticələr tədqiqatdan dərhal sonra hazır olur. Prosedur bitirildikdən sonra həkim sizə məsləhət verəcək.
Müayinəyə əvvəlki ultrasəs tədqiqatlarının nəticələrini, rentgen təsvirlərini, kompüter tomoqramlarını götürün. Bu, həkimə düzgün diaqnoz qoymağa kömək edəcək.
AZ RU EN Mobile : +994502634075/77 E-mail : info@itrdi.az +994 (12) 404 83 10/11 FAQ